HAL भरती 2026: डिझाईन ट्रेनी आणि मॅनेजमेंट ट्रेनीच्या 120 पदांसाठी भरती; पात्रता, वयोमर्यादा आणि रिक्त पदांची संपूर्ण माहिती
सरकारी क्षेत्रात अभियांत्रिकी पदवीधरांसाठी करिअर घडवण्याची मोठी संधी उपलब्ध झाली आहे. हिंदुस्तान एरोनॉटिक्स लिमिटेड (HAL) ने Design Trainee (DT) आणि Management Trainee (MT) या पदांसाठी भरती जाहीर केली आहे. भारत सरकारच्या संरक्षण मंत्रालयाच्या अंतर्गत कार्यरत असलेली HAL ही देशातील अग्रगण्य एरोस्पेस आणि संरक्षण क्षेत्रातील सार्वजनिक क्षेत्रातील महारत्न कंपनी आहे. या भरतीद्वारे एकूण 120 पदे भरली जाणार असून, पात्र उमेदवारांकडून ऑनलाइन अर्ज मागविण्यात आले आहेत. या लेखात भरतीची संपूर्ण माहिती, पदांची संख्या, शैक्षणिक पात्रता, वयोमर्यादा आणि अर्जासाठी आवश्यक अटी यांची सविस्तर माहिती दिली आहे.
HAL ही संस्था गेली अनेक दशके विमान, हेलिकॉप्टर, एरो-इंजिन, अविऑनिक्स, संरक्षण प्रणाली आणि अंतराळ क्षेत्राशी संबंधित अत्याधुनिक तंत्रज्ञान विकसित करण्याचे कार्य करत आहे. भारतीय हवाई दल, नौदल, स्थलसेना तसेच ISRO सारख्या महत्त्वाच्या संस्थांसाठी HAL चे मोठे योगदान आहे. त्यामुळे या संस्थेमध्ये नोकरी मिळणे हे अनेक अभियांत्रिकी पदवीधरांचे स्वप्न असते.
भरतीचा संक्षिप्त आढावा
या भरतीमध्ये दोन प्रकारची पदे उपलब्ध आहेत.
- डिझाईन ट्रेनी (Design Trainee)
- मॅनेजमेंट ट्रेनी (Management Trainee)
दोन्ही पदांसाठी मिळून एकूण 120 रिक्त जागा भरल्या जाणार आहेत. यामध्ये प्रत्येकी 60 जागा डिझाईन ट्रेनी आणि मॅनेजमेंट ट्रेनीसाठी राखीव आहेत. निवड झालेल्या उमेदवारांची नियुक्ती HAL च्या विविध उत्पादन विभाग, संशोधन व विकास केंद्रे आणि कार्यालयांमध्ये केली जाईल.
पदनिहाय रिक्त जागा
Design Trainee
- एरोनॉटिकल – 4
- इलेक्ट्रिकल – 7
- इलेक्ट्रॉनिक्स – 20
- इन्स्ट्रुमेंटेशन – 3
- मेकॅनिकल – 22
- कॉम्प्युटर सायन्स – 3
- मेटलर्जी – 1
एकूण – 60 पदे
Management Trainee
- इलेक्ट्रिकल – 11
- इलेक्ट्रॉनिक्स – 12
- मेकॅनिकल – 27
- कॉम्प्युटर सायन्स – 1
- मेटलर्जी – 2
- प्रॉडक्शन – 5
- सिव्हिल – 2
एकूण – 60 पदे
शैक्षणिक पात्रता
या भरतीसाठी अर्ज करणाऱ्या उमेदवारांनी संबंधित शाखेतील पूर्णवेळ (Full Time) अभियांत्रिकी पदवी (B.E./B.Tech.) मान्यताप्राप्त विद्यापीठ किंवा संस्थेतून उत्तीर्ण केलेली असणे आवश्यक आहे.
Design Trainee पदासाठी एरोस्पेस, एरोनॉटिकल, इलेक्ट्रिकल, इलेक्ट्रॉनिक्स, इन्स्ट्रुमेंटेशन, मेकॅनिकल, कॉम्प्युटर सायन्स आणि मेटलर्जी या शाखांतील पात्र उमेदवार अर्ज करू शकतात.
Management Trainee पदासाठी इलेक्ट्रिकल, इलेक्ट्रॉनिक्स, मेकॅनिकल, कॉम्प्युटर सायन्स, मेटलर्जी, प्रॉडक्शन आणि सिव्हिल अभियांत्रिकी शाखेतील उमेदवार पात्र आहेत.
ज्या शाखांचा जाहिरातीत स्पष्ट उल्लेख नाही, त्या शाखांतील उमेदवार या भरतीसाठी पात्र मानले जाणार नाहीत.
किमान गुणांची अट
अर्ज करणाऱ्या उमेदवारांनी अभियांत्रिकी पदवीमध्ये खालीलप्रमाणे किमान गुण मिळवलेले असावेत.
- सर्वसाधारण (UR), OBC (NCL) आणि EWS – किमान 70% गुण
- SC, ST आणि PwBD – किमान 60% गुण
CGPA किंवा ग्रेड मिळाल्यास संबंधित विद्यापीठाच्या नियमानुसार त्याचे टक्केवारीमध्ये रूपांतर करणे आवश्यक आहे.
अंतिम वर्षातील विद्यार्थ्यांसाठी संधी
अंतिम वर्ष किंवा अंतिम सेमिस्टरमध्ये शिक्षण घेणारे विद्यार्थी देखील अर्ज करू शकतात. मात्र अर्ज करताना आतापर्यंत आवश्यक किमान गुण मिळालेले असावेत आणि अंतिम निकाल जाहीर झाल्यानंतरही निर्धारित गुणांची अट पूर्ण करणे बंधनकारक असेल.
वयोमर्यादा
14 ऑगस्ट 2026 रोजी उमेदवाराचे वय 28 वर्षांपेक्षा जास्त नसावे.
सरकारी नियमानुसार खालीलप्रमाणे वयोमर्यादेत सवलत देण्यात येईल.
- SC/ST – 5 वर्षे
- OBC (NCL) – 3 वर्षे
- PwBD – 10 वर्षांपर्यंत अतिरिक्त सवलत
- माजी सैनिक व इतर पात्र प्रवर्गांना शासनाच्या नियमानुसार वयोमर्यादेत सूट दिली जाईल.
कोण अर्ज करू शकतो?
- भारतीय नागरिक
- संबंधित अभियांत्रिकी शाखेतील पदवीधर
- पूर्णवेळ शिक्षण घेतलेले उमेदवार
- आवश्यक किमान गुण प्राप्त केलेले उमेदवार
- जाहिरातीत नमूद केलेल्या वयोमर्यादेतील उमेदवार
या भरतीत पार्ट-टाईम, पत्रव्यवहार (Distance Learning) किंवा ई-लर्निंगद्वारे पदवी घेतलेल्या उमेदवारांना अर्ज करता येणार नाही.
HAL मध्ये नोकरी करण्याची इच्छा असलेल्या अभियांत्रिकी पदवीधरांसाठी ही भरती अत्यंत महत्त्वाची संधी आहे. चांगले वेतन, आधुनिक कार्यपरिसर, करिअरमध्ये प्रगती आणि भारताच्या संरक्षण क्षेत्रात योगदान देण्याची संधी या भरतीमुळे मिळणार आहे. त्यामुळे पात्र उमेदवारांनी जाहिरात काळजीपूर्वक वाचून वेळेत अर्ज करण्याची तयारी करावी.
वेतन आणि प्रशिक्षण
HAL मध्ये निवड झालेल्या उमेदवारांना सुरुवातीला 52 आठवड्यांचे प्रशिक्षण (Training) दिले जाईल. या प्रशिक्षणादरम्यान उमेदवारांना विविध तांत्रिक आणि व्यावहारिक बाबींचे प्रशिक्षण दिले जाईल. प्रशिक्षण यशस्वीरीत्या पूर्ण केल्यानंतर त्यांची इंजिनिअर (Grade-II) म्हणून नियुक्ती करण्यात येईल.
प्रशिक्षण काळात उमेदवारांना खालीलप्रमाणे सुविधा मिळतील.
- मूलभूत वेतन (Basic Pay) – ₹50,000 प्रति महिना
- व्हेरिएबल महागाई भत्ता (Variable Dearness Allowance)
- कँटीन भत्ता
- कंपनीच्या नियमानुसार निवासाची सुविधा (Bachelor Accommodation)
प्रशिक्षण पूर्ण झाल्यानंतर उमेदवारांना ₹50,000 ते ₹1,60,000 या वेतनश्रेणीत इंजिनिअर (Grade-II) म्हणून नियुक्त केले जाईल. याशिवाय महागाई भत्ता, घरभाडे भत्ता (HRA), वैद्यकीय सुविधा, भविष्य निर्वाह निधी (PF), ग्रॅच्युइटी, परफॉर्मन्स रिलेटेड पे आणि कंपनीच्या नियमानुसार इतर विविध सुविधा देखील मिळतील.
सेवा करार (Bond)
निवड झालेल्या उमेदवारांना HAL सोबत 5 वर्षांचा सेवा करार करावा लागेल. प्रशिक्षण कालावधी वगळून ही सेवा कालावधी लागू राहील. कराराचे उल्लंघन केल्यास कंपनीने केलेल्या प्रशिक्षण खर्चाची भरपाई करावी लागू शकते. ही रक्कम जास्तीत जास्त ₹15 लाखांपर्यंत असू शकते.
अर्ज शुल्क
अर्ज करताना खालीलप्रमाणे शुल्क लागू आहे.
- सर्वसाधारण (UR), OBC (NCL), EWS – ₹500
- SC, ST, PwBD आणि HAL चे अंतर्गत कर्मचारी – अर्ज शुल्क नाही
एकदा भरलेले अर्ज शुल्क कोणत्याही परिस्थितीत परत मिळणार नाही. त्यामुळे अर्ज करण्यापूर्वी पात्रता तपासूनच अर्ज करावा.
अर्ज प्रक्रिया
या भरतीसाठी अर्ज फक्त ऑनलाइन पद्धतीने स्वीकारले जाणार आहेत.
अर्ज करताना उमेदवारांनी खालील बाबी तयार ठेवाव्यात.
- वैध ई-मेल आयडी
- मोबाईल क्रमांक
- पासपोर्ट आकाराचा रंगीत फोटो
- आधार क्रमांक
- शैक्षणिक माहिती
- गुणपत्रिका
- आवश्यक प्रमाणपत्रे
अर्ज भरल्यानंतर आवश्यक माहिती तपासून अंतिम सबमिट करावी. शुल्क लागू असल्यास ऑनलाइन पद्धतीने भरावे आणि अर्जाची प्रत भविष्यासाठी जतन करून ठेवावी.
निवड प्रक्रिया
HAL भरतीची निवड प्रक्रिया पारदर्शक आणि गुणवत्ता आधारित असेल.
निवड प्रक्रेमध्ये पुढील टप्पे असतील.
ऑनलाइन परीक्षा
संगणक आधारित ऑनलाइन परीक्षा घेतली जाईल.
परीक्षेमध्ये खालील विषयांचा समावेश असेल.
- सामान्य ज्ञान (General Awareness)
- इंग्रजी भाषा
- तर्कशक्ती (Reasoning)
- संबंधित अभियांत्रिकी शाखेवरील तांत्रिक प्रश्न
परीक्षेचा कालावधी अडीच तास असेल.
मुलाखत
ऑनलाइन परीक्षेत गुणवत्तेनुसार निवड झालेल्या उमेदवारांना बंगळुरू येथे मुलाखतीसाठी बोलावले जाईल.
अंतिम गुणवत्ता यादी
अंतिम निवड खालीलप्रमाणे गुणांच्या आधारे केली जाईल.
- ऑनलाइन परीक्षा – 85% वजन
- मुलाखत – 15% वजन
लेखी परीक्षा आणि मुलाखत या दोन्ही टप्प्यांमध्ये किमान पात्रता गुण मिळवणे आवश्यक आहे.
महत्त्वाच्या तारखा
- जाहिरात प्रसिद्ध – 29 जुलै 2026
- ऑनलाइन अर्ज सुरू – 29 जुलै 2026
- अर्ज करण्याची अंतिम तारीख – 14 ऑगस्ट 2026 (दुपारी 2:00 वाजेपर्यंत)
- प्रवेशपत्र उपलब्ध – 20 ऑगस्ट 2026
- ऑनलाइन परीक्षा – 5 आणि 6 सप्टेंबर 2026
- निकाल – 10 सप्टेंबर 2026
- मुलाखती – 21 ते 25 सप्टेंबर 2026
- अंतिम निवड यादी – 30 सप्टेंबर 2026
- प्रशिक्षण सुरू – 29 ऑक्टोबर 2026
आवश्यक सूचना
- केवळ भारतीय नागरिक अर्ज करण्यास पात्र आहेत.
- एका उमेदवाराने एका पदासाठीच अर्ज करावा.
- चुकीची किंवा अपूर्ण माहिती दिल्यास अर्ज रद्द होऊ शकतो.
- सर्व मूळ कागदपत्रे मुलाखतीवेळी सादर करणे आवश्यक आहे.
- अधिकृत वेबसाइटवर प्रसिद्ध होणाऱ्या सूचना वेळोवेळी तपासत राहाव्यात.
आरक्षण, PwBD सवलती आणि महत्त्वाच्या अटी
HAL भरती 2026 मध्ये भारत सरकारच्या विद्यमान नियमांनुसार विविध आरक्षित प्रवर्गांसाठी जागा राखीव ठेवण्यात आल्या आहेत. SC, ST, OBC (Non-Creamy Layer), EWS तसेच PwBD (Persons with Benchmark Disabilities) उमेदवारांना लागू असलेल्या नियमांनुसार आरक्षणाचा लाभ दिला जाईल.
OBC (NCL) प्रवर्गातील उमेदवारांनी केंद्रीय यादीतील जात प्रमाणपत्र सादर करणे आवश्यक आहे. तसेच मुलाखतीच्या वेळी सहा महिन्यांपेक्षा जुने नसलेले वैध OBC (NCL) प्रमाणपत्र सादर करावे लागेल. EWS उमेदवारांनी केंद्र सरकारने निर्धारित केलेल्या नमुन्यातील उत्पन्न व मालमत्ता प्रमाणपत्र सादर करणे आवश्यक आहे.
PwBD उमेदवारांसाठीही नियमानुसार आरक्षण उपलब्ध असून किमान 40 टक्के दिव्यांगत्व असलेल्या उमेदवारांनाच हा लाभ मिळेल. संबंधित सक्षम प्राधिकाऱ्याने जारी केलेले दिव्यांगत्व प्रमाणपत्र सादर करणे बंधनकारक आहे.
परीक्षा केंद्र आणि प्रवेशपत्र
ऑनलाइन परीक्षा देशातील विविध शहरांमध्ये आयोजित केली जाणार आहे. अर्ज भरताना उमेदवारांना त्यांच्या पसंतीची तीन परीक्षा केंद्रे निवडण्याची संधी दिली जाईल. मात्र अंतिम परीक्षा केंद्र निश्चित करण्याचा अधिकार HAL कडे राहील.
परीक्षेचे प्रवेशपत्र (Admit Card) पोस्टाने पाठवले जाणार नाही. उमेदवारांनी अधिकृत वेबसाइटवरून स्वतः डाउनलोड करावे. प्रवेशपत्रासोबत आधार कार्ड, पॅन कार्ड, मतदार ओळखपत्र, पासपोर्ट, ड्रायव्हिंग लायसन्स किंवा शासनमान्य इतर फोटो ओळखपत्र सोबत आणणे आवश्यक आहे.
आवश्यक कागदपत्रे
अर्ज व मुलाखतीच्या प्रक्रियेदरम्यान खालील कागदपत्रांची आवश्यकता भासू शकते.
- दहावी व बारावीचे प्रमाणपत्र
- अभियांत्रिकी पदवीची गुणपत्रिका व प्रमाणपत्र
- जातीचे प्रमाणपत्र (लागू असल्यास)
- EWS प्रमाणपत्र
- OBC (NCL) प्रमाणपत्र
- PwBD प्रमाणपत्र
- वैध फोटो ओळखपत्र
- पासपोर्ट आकाराचे छायाचित्र
- अनुभव प्रमाणपत्र (असल्यास)
- शासकीय किंवा सार्वजनिक क्षेत्रात कार्यरत उमेदवारांसाठी NOC
उमेदवारांनी लक्षात ठेवाव्यात अशा बाबी
- अर्जामध्ये भरलेली सर्व माहिती अचूक असावी.
- चुकीची माहिती किंवा बनावट कागदपत्रे आढळल्यास उमेदवारी कोणत्याही टप्प्यावर रद्द केली जाऊ शकते.
- अंतिम तारखेची वाट न पाहता शक्य तितक्या लवकर अर्ज पूर्ण करावा.
- अधिकृत वेबसाइटवर प्रसिद्ध होणाऱ्या सर्व सूचना नियमित तपासाव्यात.
- मुलाखतीसाठी बोलावल्यास सर्व मूळ कागदपत्रे सोबत आणावीत.
HAL मध्ये करिअर का निवडावे?
HAL ही भारतातील संरक्षण आणि एरोस्पेस क्षेत्रातील अग्रगण्य महारत्न सार्वजनिक क्षेत्रातील कंपनी आहे. येथे काम करणाऱ्या अभियंत्यांना अत्याधुनिक तंत्रज्ञान, संशोधन, उत्पादन आणि संरक्षण प्रकल्पांमध्ये काम करण्याची संधी मिळते. आकर्षक वेतन, प्रशिक्षण, पदोन्नतीच्या संधी, वैद्यकीय सुविधा, निवास, PF, ग्रॅच्युइटी आणि इतर अनेक कर्मचारी कल्याणकारी योजना उपलब्ध असल्यामुळे HAL मध्ये करिअर करणे ही अभियांत्रिकी पदवीधरांसाठी एक उत्कृष्ट संधी मानली जाते.
अंतिम शब्द
जर तुम्ही अभियांत्रिकी पदवीधर असाल आणि केंद्र सरकारच्या प्रतिष्ठित संस्थेत करिअर करण्याची इच्छा असेल, तर HAL भरती 2026 तुमच्यासाठी महत्त्वाची संधी आहे. अर्ज करण्यापूर्वी अधिकृत जाहिरात काळजीपूर्वक वाचा, पात्रता निकष तपासा आणि अंतिम तारखेपूर्वी ऑनलाइन अर्ज पूर्ण करा. योग्य तयारी, आत्मविश्वास आणि नियोजनाच्या जोरावर तुम्ही या भरतीत यश मिळवू शकता.
निष्कर्ष
HAL भरती 2026 ही अभियांत्रिकी पदवीधरांसाठी उत्कृष्ट करिअरची संधी आहे. आकर्षक वेतन, आधुनिक तंत्रज्ञानासोबत काम करण्याची संधी, दर्जेदार प्रशिक्षण आणि दीर्घकालीन करिअर या भरतीची प्रमुख वैशिष्ट्ये आहेत. संरक्षण आणि एरोस्पेस क्षेत्रात काम करण्याची इच्छा असलेल्या पात्र उमेदवारांनी अर्ज करण्यापूर्वी अधिकृत जाहिरात काळजीपूर्वक वाचावी, सर्व पात्रता निकष तपासावेत आणि अंतिम तारखेपूर्वी ऑनलाइन अर्ज पूर्ण करावा. योग्य तयारी, वेळेवर अर्ज आणि परीक्षेची नियोजनबद्ध तयारी केल्यास HAL सारख्या प्रतिष्ठित संस्थेत करिअर घडवण्याची ही संधी निश्चितच लाभदायक ठरू शकते.
टीप: अर्ज करण्यापूर्वी अधिकृत अधिसूचनेतील सर्व अटी, पात्रता, वयोमर्यादा, निवड प्रक्रिया आणि आवश्यक कागदपत्रे एकदा नक्की तपासा. कोणताही बदल किंवा शुद्धिपत्रक प्रसिद्ध झाल्यास त्यानुसारच पुढील प्रक्रिया पूर्ण करा.
| 📌 महत्त्वाच्या लिंक्स | |
|---|---|
| 📄 अधिकृत जाहिरात (PDF) | येथे क्लिक करा |
| 📝 ऑनलाइन अर्ज | अर्ज करा |
| 🌐 अधिकृत वेबसाईट | येथे भेट द्या |
| 🟢 WhatsApp चॅनेल | जॉईन करा |
| फॉलो करा | |
| फॉलो करा | |
